به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ تحولات میدانی یمن در ماههای اخیر بار دیگر نشان داده است که ائتلاف متجاوز به این کشور، بیش از آنکه یک ساختار منسجم باشد، مجموعهای از منافع متعارض و رقابتهای پنهان است. افزایش درگیریها میان نیروهای وابسته به عربستان سعودی و امارات متحده عربی در استانهای جنوبی و شرقی یمن، بهویژه در مناطق راهبردی، پرده از شکاف عمیقی برداشته که سالها زیر سایه جنگ با انصارالله پنهان مانده بود.
در شرایطی که روند مذاکرات غیرمستقیم میان عربستان و انصارالله با فراز و نشیبهایی همراه بوده و ریاض تلاش دارد هزینههای جنگ فرسایشی یمن را کاهش دهد، امارات مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. ابوظبی با تکیه بر نیروهای نیابتی، بهویژه «شورای انتقالی جنوب»، تمرکز خود را بر تثبیت نفوذ بلندمدت در بنادر، میادین انرژی و مسیرهای راهبردی یمن قرار داده؛ رویکردی که عملاً آن را در تقابل منافع با عربستان سعودی قرار داده است.
همزمان، اهمیت ژئوپلیتیکی یمن در پی تحولات منطقهای، بهویژه تنشهای مرتبط با دریای سرخ، بابالمندب و خطوط کشتیرانی بینالمللی، دوچندان شده است. این موقعیت راهبردی باعث شده بازیگران فرامنطقهای همچون ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز نگاه ویژهای به معادلات داخلی یمن داشته باشند و از طریق متحدان منطقهای خود، بهدنبال بازتعریف موازنه قدرت در این کشور باشند.
در چنین فضایی، اختلاف عربستان و امارات دیگر صرفاً یک اختلاف تاکتیکی یا مقطعی نیست، بلکه به نزاعی ساختاری بر سر آینده یمن، کنترل منابع انرژی، بنادر حیاتی و حتی سناریوهای تجزیه این کشور تبدیل شده است.
امارات تمایل زیادی برای دخالت در منطقه پیدا کرده است
«سید هادی برهانی» در گفت وگو با ایسنا در پاسخ به اینکه چرا یمن در روزهای اخیر دچار تحولات سریع و رادیکالی شده است، ماهیت این تحولات چیست؟ گفت: کشور یمن پس از بهار عربی و قیام مردمی در این کشور چندپاره شده و کشورهای منطقه به ویژه ایران، عربستان و امارات در آن موثر و نقش آفرین شدهاند. در اوایل درگیری داخلی در این کشور، عربستان و امارات در جبهه واحدی در مقابل حوثیهای مورد حمایت ایران قرار داشتند.
وی افزود: اما در تحولات چند سال اخیر به ویژه پس از برقراری مجدد روابط میان ایران و عربستان تقابل با حوثیها فروکش کرده است. در مقابل، نیروهای مورد حمایت عربستان و امارات رقیب یکدیگر شدهاند.
وی افزود: اخیرا نیروهای مسلح مورد حمایت امارات (شورای انتقالی) بخشهای وسیعی از شرق یمن به ویژه حضرموت و المهره را تحت سیطره خود گرفتند. این اقدام اسباب نارضایتی شدید عربستان و دولت یمنی مورد حمایت این کشور را فراهم آورد. این دو در روزهای اخیر واکنش تندی به تحرکات امارات نشان دادند. عربستان مواضع گروههای طرفدار امارات را بمباران کرد و دولت یمن (در جنوب) هم خواستار خروج نیروهای اماراتی از یمن در عرض ۲۴ ساعت شد. رسانه های خبری دو کشور به ویژه العربیه و الحدث مورد حمایت عربستان و اسکای نیوز عربی مورد حمایت امارات هم در مقابل یکدیگر قرار گرفته و جنگ رسانهای تندی میان این دو کشور درگرفته است.
این کارشناس مسائل منطقه تصریح کرد: به نظر میرسد سیاست منطقهای امارات در چند سال اخیر تغییر کرده و امارات تمایل زیادی برای دخالت در منطقه پیدا کرده است.
وی درباره ابعاد واقعی این سیاست و دخالت امارات در اوضاع یمن گفت: بله امارات تا یکی دو دهه پیش کشوری آرام و غیرتهاجمی بود، اما رویکرد این کشور اخیرا به سرعت و به شدت تغییر کرده است و در سرتاسر منطقه دخالت میکند و مواضع تهاجمی و جسورانهای در قبال مسائل منطقهای دارد. الان امارات در مسائل و درگیریهای متعددی در منطقه چون مسئله یمن، جنگ داخلی سودان، جنگ داخلی لیبی، بحران داخلی سومالی و حتی مسئله کردی در منطقه نقشآفرینی میکند. این کشور هم چنین نقش زیادی در تحولات مصر و تونس پس از بهار عربی ایفا کرد و به نظر میرسد این کشور در سوریه جدید نیز نقشآفرینی میکند. فلسطین و غزه نیز از نقشآفرینی و دخالت این کشور دور نمانده است. درواقع میتوان گفت الان امارات و دخالت آن در تمامی درگیریها و بحرانهای منطقه دیده میشود.
ثروت، امارات را به صرافت نقشآفرینی و دخالت در مقدرات منطقه انداخته است
برهانی ریشه اصلی دخالت امارات را ثروتمند شدن این کشور در جریان تحولات اقتصادی اخیر این کشور دانست و اظهار کرد: این کشور در چند دهه اخیر به یکی از ثروتمندترین کشورهای منطقه بدل شده است و این ثروت امارات را به صرافت نقشآفرینی و دخالت در مقدرات منطقه انداخته است. این دخالتها رویکرد مشخصی دارد؛ در این دخالتها امارات با دموکراسی و تحولات دموکراتیک در منطقه مخالفت میکند.
این کارشناس مسائل منطقه گفت: نمونه مشخص این سیاست کمک به کودتا علیه دموکراسیهای مرسی و النهضه در مصر و تونس است. همچنین امارات با اسلام گرایی و گرایشات اخوانی دشمنی عجیبی دارد. هر جا اسلامگرایی در منطقه پیشرفت کند امارات برای متوقف کردن آن حاضر میشود و در این زمینه با رژیم اسرائیل هماهنگ است.
وی افزود: نمونه مشخص این سیاست مخالفت امارات با حماس، حکومت فعلی سوریه، قطر و ترکیه است. به طور کلی یکی از مشخصههای کلی دخالت منطقهای امارات هماهنگی آن با سیاستهای منطقهای اسرائیل است. تقریبا تمامی موارد دخالت های امارات در منطقه با منافع اسرائیل مطابقت دارد. علاوه بر اینها یک خصیصه دیگر دخالت های امارات حمایت از تجزیه طلبی در کشورهای اسلامی و مخالفت با دولت مرکزی در این کشورهاست.
برهانی گفت: نمونه این سیاستها را در یمن، سودان، سومالی و لیبی میتوان دید. در همه این کشورها امارات از گروههای مسلحی که مخالف دولت مرکزی هستند حمایت میکند. حمایت امارات از این گروهها یک عامل مهم در تداوم بحران و ناامنی در این کشورهاست. گروههای مورد حمایت امارات نه تنها عامل تداوم ناامنی هستند بلکه دست به جنایات گستردهای زدهاند. جنایات نیروهای واکنش سریع به فرماندهی حمیدتی در سودان یک نمونه از این اقدامات است.
این کارشناس مسائل منطقه درباره حرکت کلی امارات در منطقه با بیان این اعتقاد که برداشت بدبینانه از این واقعیت این است که امارات در حال تبدیل شدن به یک امپراتوری شر در منطقه است، گفت: هیچ کشوری در منطقه، به جز اسرائیل، چنین نقش منفی در خاورمیانه و جهان اسلام بازی نمیکند. نیابتیهای امارات در سرتاسر منطقه، حکومتهای مرکزی را به خطر انداخته و موجب ناامنی در این کشورها شدهاند. این دخالتها، امنیت، دموکراسی و همبستگی منطقهای را تهدید میکند و از آن طرف همسویی بسیاری با سیاستهای منطقهای اسرائیل و منافع آن در منطقه دارد.
باید همه راههای دیپلماتیک برای متقاعد کردن امارات به ترک موضع مخرب اتخاذ شود
وی درباره واکنش کشورهای منطقه به دخالت و سیاست تهاجمی امارات خاطرنشان کرد: به نظر می رسد نوعی اجماع در کشورهای منطقه در این مورد در حال شکل گرفتن است. سیاست مخرب امارات مخل منافع منطقه و مانع تشکیل یک منطقه قوی در برابر اسرائیل است. در این موضع کشورهای بسیاری از جمله ایران، ترکیه، عربستان، قطر و دیگران هم نظر هستند. این کشورها اکنون واجد اراده و توان کافی برای متوقف کردن امارات هستند. این وضع برای آنان قابل تحمل و تداوم نیست. این کشورها افزایش تنش در منطقه را به نفع جهان اسلام نمیدانند و این موضع درستی است. باید همه راههای دیپلماتیک و سیاسی و صلح جویانه برای حل مشکل و متقاعد کردن امارات به ترک این موضع اتخاذ شود.
این کارشناس مسائل منطقه گفت: در عین حال اگر امارات نگرانی در مورد امنیت و اقتصاد خود دارد باید به شکلی عمل کند که کشورهای منطقه آسیب نبینند. البته باید ابتدا به نگرانیهای مشروع امارات توجه شود. این امر شاید بتواند موضع امارات را تغییر دهد. ثروت و شکوفایی اقتصادی امارات به تنهایی موجب نگرانی هیچ کشوری نباید باشد. این ثروت می تواند به تشکیل یک منطقه قوی کمک کند. مشکل آنجاست که این ثروت در خدمت ناامنی و تخریب منطقه قرار گیرد.
ایران از سیاستهای منفی امارات در منطقه ناراضی است
برهانی درباره موضع ایران در رابطه با تحولات در یمن و تنش امارات و عربستان در این کشور گفت: ایران از سیاستهای منفی امارات در منطقه و همراهی آن با رژیم صهیونیستی و پیوستن آن به پیمان ابراهیم ناراضی است. سیاست ایران در این خصوص به ترکیه و عربستان بسیار نزدیک است. لذا یک همکاری منطقه ای برای حل این مشکل میتواند در اولویت کشورهای منطقه قرار گیرد. به نظر میرسد کشورها و قدرتهای متعددی در منطقه در این خصوص اشتراک نظر و تطابق منافع دارند. فرصت مناسبی فراهم شده است که این کشورها با هماهنگی و همکاری یکدیگر امارات را از مواضع منفی خود دور کنند.
وی افزود: همچنین شاید فرصت مناسبی پدید آمده باشد که ایران و عربستان در یمن اختلاف و تقابل میان حوثیها و سایر سازمانهای یمنی را به نحو مناسب و مرضیالطرفین حل و فصل کرده و این کشور را در مسیر صلح، امنیت و شکوفایی قرار دهند.